Ağrılı adet görme (Dismenore) alt batın bölgesinde zonklama veya kramp şeklindeki sancılı adet dönemleri olmasıdır. Birçok kadın adet dönemlerinden hemen önce ve adet görürken bu tür kramp sancıları yaşar.

Ağrılı Adet Görme
Ağrılı adet dönemleri çoğu hanım için can sıkıcı olsa da bazı kadınlarda cinsel aktiviteleri kısıtlayacak kadar şiddetli olabilir.

Endometriozis veya rahim miyomları benzer biçimde durumlar adet sancılarına neden olabilir. Nedene yönelik tedavi ağrıyı azaltma açısından kilit noktadır. Başka bir sebepten kaynaklanmayan tane sancıları yaşla birlikte azalma eğilimindedir. Doğumdan sonra çoğunlukla kendiliğinden geçer.

Ağrılı Adet Belirtileri
Sancılı adet görme belirtileri şunlardır;

Alt batında yoğun hissedilen zonklama veya kramp şeklindeki ağrılar,
adet zamanından birkaç gün önce başlamış olan ağrı, adetin başlamasından 24 saat sonrasında pik yapar ve birkaç gün içinde azalır,
Donuk şekilde sürekli olan ağrılar,
Bel ve bacaklara yayılan ağrı.
Bazı kadınların ek olarak;

Baş ağrısı,
Baş dönmesi,
Mide bulantısı,
İshal.
Ağrılı adet Görme sebepleri
adet devri süresince, rahim içi zar gebeliğe hazırlanmak için dökülerek vajinal yoldan dışarı atılır. Rahim içi zarın dökülmesi, ağrı ve inflamasyonda rol oynayan hormon benzeri maddeler (prostaglandinler) ile sağlanır. Bu maddeler rahim kaslarındaki kasılmaları düzenler. Yüksek prostaglandin düzeyleri, şiddetli tane krampları ve ağrılı adet görme ile ilişkilidir.

Ağrılı adet görme sebepleri şunlar olabilir;

Rahim miyomları: Rahim duvarındaki bu iyi huylu kitleler ağrıya niçin olabilir.

Pelvik inflamatuar hastalık: Üreme organlarını içeren bu tür enfeksiyonlara çoğu zaman cinsel yolla bulaşan bakteriler yol açar.

Endometriozis: Rahim içini kaplayan doku en yaygın olarak fallop tüplerine, yumurtalıklara yada alt batını kaplayan dokulara giderek yapışabilir. Buna endometriozis denir.

Adenomyozis: Rahim içini kaplayan doku, rahmin kas duvarları içine yerleşirse buna adenomyozis denir.

Rahim ağzında darlık: Bazı kadınlarda, rahim ağzı, rahmin içinde ağrılı bir basınç artışına niçin olacak şekilde dar ve küçüktür. Bu da tane akışını engelleyerek ağrıya niçin olur.

Ağrılı adet Görme Risk Faktörleri
Aşağıdaki durumlarda tane krampları riski artabilir;

Ergenliğe erken yaşta girmek (11 yada daha minik yaşta),
Adet dönemlerinde ağır kanama (menoraji),
Düzensiz tane kanamaları olması (metroraji),
30 yaşından minik olmak,
Ailenizde adet sancıları öyküsü olması,
Sigara kullanıyor olmak.

Dismenore Komplikasyonları
Ağrılı adet görme okul, iş ve sosyal aktiviteleri sınırlandırabilir. Bununla beraber, ağrılı adet görme ile ilişkili miyom, polip, endometriozis gibi bir hastalığınız varsa, doğurganlık problemleri yaşayabilirsiniz. Pelvik inflamatuar hastalık, fallop tüplerinde hasar yaratabilir. Bu konum rahim dışında döllenmiş olan yumurtanın tüplere yerleşme riskini artırabilir (ektopik gebelik).

Dismenore Tansı

Dismenore tanısı tıbbi hikaye ve fizik muayene ile yapılır. Fizik muayene ile üreme organlarındaki anormallikler ve enfeksiyon emareleri araştırılır.

Tabip fizik muayene ondan sonra gerek duyar ise başka kontrol ve görüntüleme yöntemleri de ister;

Ultrason: Ultrason ile ses dalgaları kullanılarak rahim, serviks, fallop tüpleri ve yumurtalıklar hızlı ve kolay bir şekilde görüntülenir.

Diğer görüntüleme yöntemleri: BT veya MR görüntüleme daha çok ayrıntı ile ultrasona ek katkı sağlayabilir. Altta yatan hastalıkların saptanmasında yardımcı olabilir. BT X-ışını ile vücudumuzdaki kemik, organ ve öteki yumuşak dokuların kesitsel görüntülerini oluşturur. MRG ise radyo dalgaları ve güçlü bir manyetik alan kullanarak yumuşak dokuların detaylı görüntülerini oluşturur. Her iki görüntüleme yöntemi sıradan ve ağrısızdır.

Laparoskopi (Kapalı Ameliyat): Adet sancılarını teşhis etmek için çoğu zaman gerekli olmasa da, laparoskopi endometriozis, yapışıklıklar, miyomlar, yumurtalık kistleri ve ektopik gebelik benzer biçimde altta yatan bir hastalığı tespit etmeye yardımcı olabilir. Laparoskopi ile tabip karın boşluğunu ve üreme organlarını, karnınızda küçük kesiler yaparak ve ufak bir kameralı sistem kullanarak fiber optik tüp ile görüntüler.

Ağrılı Adet Görme Tedavisi
adet sancılarınızı hafifletmek için doktorunuz şunları önerebilir:

Ağrı kesici ilaçlar: Doktorun reçete ettiği bazı ağrı kesicilerin adet periyodunun başlamasını beklemeden birgün önce başlayan düzenli dozlarda kullanımı adet sancılarını kontrol etmeye yardımcı olabilir. Bu ağrı kesiciler adetin başlangıcında alınabilir. Ek olarak semptomların hissedildiği anda alınarak iki ile üç gün boyunca doktorun belirttiği şekilde semptomlar gidene kadar kullanılabilir.

Hormonal doğum denetimi: Ağızdan alınan doğum kontrol hapları, yumurtlamayı önleyen ve tane sancılarının şiddetini azaltan hormonlar içerir. Bu hormonlar başka şekillerde de verilebilir. Bunlar; Enjeksiyon, cilt yaması, kolunuzun derisinin altına yerleştirilmiş bir implant, vajinaya yerleştirdiğiniz esnek bir halka veya rahim içi bir cihaz (RİA) şeklindedir.

Ameliyat: tane sancılarına endometriozis veya miyom gibi bir bozukluk neden oluyorsa, sorunu düzeltmek için ameliyat gerekebilir. öteki yaklaşımlar semptomları hafifletmezse ve çocuk sahibi olmayı planlamıyorsanız, rahmin cerrahi olarak çıkarılması da bir seçenek olabilir.

Yaşam biçimi değişiklikleri
yeterli uyku süresi ve dinlenme yanı sıra, adet sancılarını hafifletebilecek şeyler şunlardır;

Cinsel ilişki de dahil olmak üzere fiziksel aktivite ve egzersiz, bazı hanımlar için adet kramplarını hafifletmeye destek sunar.
Sıcak bir banyoda bekletmek, bir ısıtma yastığı, sıcak su şişesi veya alt batına ısı yaması kullanmak tane kramplarını hafifletebilir.
Bazı çalışmalar E vitamini, omega-3 yağ asitleri, B-1 vitamini (tiamin),B-6 vitamini ve magnezyum takviyelerinin adet sancılarını azaltabileceğini göstermiştir.
Ruhsal stres, tane sancıları ve komplikasyonlarını artırabilir. Bu yüzden stresi mümkün olduğunca azaltın.
Alternatif Yöntemler
adet sancılarını tedavi etmek için birçok alternatif tedavi, uzmanların bunları önerebileceği kadar çalışılmamıştır. Bununla birlikte, aşağıdakiler de dahil olmak üzere bazı alternatif tedaviler yardımcı olabilir;

Akupunktur: Akupunktur uygulamasında vücudunuzdaki stratejik noktalara cildinizden ince iğneler yerleştirilir. Bazı çalışmalar akupunkturun adet sancılarını hafifletmeye yardımcı bulunduğunu göstermiştir.

Transkutanöz elektriksel sinir stimülasyonu (TENS): TENS cihazı, içinde elektrot bulunan yamalar kullanarak cilde bağlanır. Elektrotlar sinirleri uyarmak için değişen seviyede elektrik akımı sağlar. TENS, ağrı sinyalleri için eşiği yükselterek ve vücudunuzun doğal ağrı kesicilerinin (endorfinler) salınmasını uyararak çalışır. Çalışmalar, TENS’in menstrüel kramp ağrısını hafifletmede plasebodan daha etkili olduğu göstermiştir.

Bitkisel ilaç: Piknogenol, rezene veya kombinasyon ürünleri şeklinde bazı bitkisel ürünler adet sancılarında rahatlama sağlayabilir.

Akupresur: Akupunktur benzer biçimde, akupresür de vücuttaki belirli noktaları uyarmayı içerir. Ancak iğneler yerine cilt üzerine hafif bir baskı kullanılır. Akupresür ve tane sancıları üzerine araştırma sınırlı olsa da, akupresürün ader ağrılarını hafifletmede plasebodan daha etkili olabileceği görülmüştür.